PREKURSORZY RUCHU KIBICOWSKIEGO W POLSCE

Kapitalnym znaczeniem dla pojawienia siÄ? polskich szalikowc??w mia?? przyk??ad z Zachodu, za?? w szczeg??lno??ci telewizyjne transmisje ligi angielskiej, gdzie szalikowc??w by??o w tym czasie szczeg??lnie du??o. Drugim czynnikiem by??o je??d??enie na wyjazdy, kt??re w latach siedemdziesiÄ?tych sta??o siÄ? popularne.
Â

W obliczu zagro??enia, na obcym terenie grupa integrowa??a siÄ? ze sobÄ?. PojawiaÄ? zaczÄ?li siÄ? nieformalni przyw??dcy, powstawa??y pierwsze zgody i nienawi??ci miÄ?dzy kibicami poszczeg??lnych klub??w (1). Nie nale??y jednak zapominaÄ? o typowo polskiej specyfice ruchu szalikowc??w, zw??aszcza o rodzimym ruchu git ? ludzi, o czym wspomnia??em ju?? wcze??niej.

Zorganizowany ruch kibicowski w Polsce narodzi?? siÄ? na poczÄ?tku lat siedemdziesiÄ?tych. Od lat toczy siÄ? dyskusja w??r??d samych kibic??w, kt??ra grupa fan??w by??a najwcze??niej. NiewÄ?tpliwie prekursorami ruchu byli zar??wno fani Polonii Bytom, jaki i ?KS-u ???d??, Legii Warszawa i Lechii Gda??sk.

Data 1969 rok, mecz Polonii Bytom z G??rnikiem Zabrze, kibice Polonii uwa??ajÄ?, ??e ju?? w trakcie tego meczu powiewa??y na ich stadionie flagi a kibice mieli szaliki klubowe. Na poczÄ?tku lat siedemdziesiÄ?tych na Polonii Bytom, ju?? na ka??dym meczu by?? zorganizowany doping w raz z wieszaniem flag w barwach klubu na stadionie (2). Ju?? nie legendÄ?, a faktem by??a pierwsza wycieczka na wyjazd, podczas kt??rej fanatycy byli jako ca??a grupa przyozdobieni w klubowe szaliki. Na poczÄ?tku lat siedemdziesiÄ?tych mia?? miejsce wyjazd do Zabrza na mecz Polonii z G??rnikiem. Ruch kibicowski w ca??ej Polsce by?? jeszcze s??abo rozwiniÄ?ty, jedynie kilka grup dzia??a??o a na ?šlÄ?sku za?? zalÄ???ki istnienia przejawia??a tylko Polonia Bytom. M??odzi ludzie chcÄ?c wykazaÄ? siÄ? inicjatywÄ? i zrobiÄ? co?? dobrego dla klubu, rozpoczÄ?li pierwsze zorganizowane dopingowanie dru??yny. Du??o przy tym podpatrywali z zachodnich stadion??w. Wa??ny by?? te?? charakter ludzi zamieszkujÄ?cych Bytom. Mieszka??cy mieli to do siebie, ??e tworzyli silnÄ? wsp??lnotÄ?, zawsze siÄ? ??Ä?czyli w ciÄ???kich chwilach. Innymi pomocnymi aspektami zwiÄ?zanymi z rozwojem ruchu szalikowc??w na Polonii by??o ca??kowite nieprzygotowanie odzia??y ORMO do walk z kibicami oraz istnienie w Bytomiu wiÄ?zienia. W tym jednym z najstarszych miast Polski mia??o miejsce w tamtych latach silne ??rodowisko przestÄ?pcze. To w??a??nie gitowcy stanowili o obliczu Polonii. Wtedy niebiesko-czerwoni nie mieli sobie r??wnych na G??rnym ?šlÄ?sku. Okres supremacji kibic??w z Bytomia w regionie utrzymywa?? siÄ? do??Ä? d??ugo. Jeszcze na poczÄ?tku lat osiemdziesiÄ?tych Polonia by??a bardzo liczÄ?cÄ? siÄ? grupÄ? w skali ca??ego kraju, na ?šlÄ?sku za?? nie mia??a nadal konkurencji na swojÄ? miarÄ? (3).

Prekursorami fanatyzmu stadionowego byli tak??e kibice ?KS. W latach siedemdziesiÄ?tych, podczas gry ?KS w II lidze, zaczÄ???o siÄ? tworzyÄ? od nowa zainteresowanie zbiorowym dopingiem pi??karzy ?KS. ???dzka prasa organizowa??a zbiorowe wyjazdy ?Z Placu Komuny Paryskiej? na ka??de spotkanie ?KS-u poza swoim miastem. Osoby chÄ?tne musia??y znacznie wcze??niej zjawiÄ? siÄ? na zbi??rkÄ?, gdy?? brakowa??o autokar??w. W ????dzkich ?Wiadomo??ciach Dnia? organizowane by??y konkursy na has??o dopingujÄ?ce ?KS. Wygra??o ??KS cza, cza, cza ? Sadaczki o hej? na cze??Ä? Jurka Sadka (pi??karz - od 1961 przez kilkana??cie lat broni?? barw ?KS ???d?? ). Pierwsza flaga by??a z herbem ?odzi i napisem ?KS. Przynosili jÄ? kibice z osiedla Limanki. Siadali zawsze w sektorze sÄ?siadujÄ?cym z ?GalerÄ??. W ostatnim sezonie kwarantanny ?KS w II lidze, ju?? od meczu z ArkÄ? Gdynia na Wybrze??u, rozpoczÄ??? siÄ? sza?? na ?KS. Do Gdyni pojecha??o oko??o 200 ? 300 os??b z ?odzi. Przyszli koloni??ci, wczasowicze, wszyscy wierzyli w ?KS.

Z meczu na mecz zaczÄ???o przybywaÄ? flag, transparent??w. W marcu 1971 na rozpoczÄ?cie sezonu odby?? siÄ? pamiÄ?tny przemarsz student??w z flagami, transparentami po bie??ni stadionu. ZajÄ?li miejsce miÄ?dzy GalerÄ? i zegarem. To w??a??nie oni byli autorami pie??ni: ?Glory, Glory, Alleluja, Glory, Glory, Alleluja, Dzisiaj wygra ?KS?. Jeszcze w latach siedemdziesiÄ?tych ludzie zwyczajowo podczas meczu siadali na betonie. Natomiast studenci zawsze wy??ej wspomnianÄ? pie???? ??piewali na stojÄ?co (4). Owi studenci uznani zostali za protoplast??w w kibicowaniu ????dzkiego ?KS-u (5).
24 czerwca w 1973 roku w Warszawie na meczu z LegiÄ? przegranym 0:5, kibic??w ?KS-u by??o wiÄ?cej ni?? gospodarzy. Legia Warszawa dziÄ?ki temu zwyciÄ?stwuÂ zdo??a??a utrzymaÄ? siÄ? w I lidze. Natomiast kibice ?KS-u na tym meczu od??Ä?czyli siÄ? wszyscy a ju?? za kilka miesiÄ?cy reaktywowali oficjalny Klub Kibica ?KS.

Prawdopodobne jest to, ??e na kibic??w ze stolicy w du??ym stopniu wp??ynÄ???a wizyta na ?azienkowskiej Feyenoordu Rotterdam w p????finale Pucharu Europy (odpowiednika dzisiejszej Ligi Mistrz??w), 1 kwietnia 1970 roku. Jak wspomina tygodnik "Nasza Legia": "NajwiÄ?kszÄ? sensacjÄ? dla kibic??w warszawskich stanowili fani Feyenoordu, kt??rzy przyjechali za swojÄ? dru??ynÄ? w liczbie kilku tysiÄ?cy. Przyjezdni zaprezentowali co??, co w Polsce by??o jeszcze ca??kowicie nieznane i z czym nasi kibice mogli siÄ? spotkaÄ? po raz pierwszy. Prawie wszyscy przyodziani byli w klubowe akcesoria, bia??o czerwone szaliki, koszulki, trÄ?bki, flagi, r????nego rodzaju piszcza??ki i ko??atki oraz (...) wielkie cylindry z napisem "Feyenoord". Ju?? sam widok tak poubieranych kibic??w robi?? niesamowite wra??enie. Za?? atmosfera, jakÄ? wytworzyli podczas meczu to by??o co?? wspania??ego, co??, co musia??o pozostaÄ? w pamiÄ?ci na d??ugie lata..." (6).

Oko??o roku 1972 kibice Legii zaczÄ?li regularnie je??dziÄ? na wyjazdy i jak sami twierdzÄ? dopiero po kilku latach mog??y pochwaliÄ? siÄ? tym kolejne ekipy ekstraklasy. Z czasem pojawi??y siÄ? pierwsze flagi na p??otach, malutkie, barw??wki, czasem uszyte w domach przez mamy i babcie, a niekiedy zdjÄ?te np. ze stadionowego masztu (7). Flagi takie nosi??o siÄ? r??wnie?? uwiÄ?zane na szyi, po czym ich miejsce zajÄ???y pasiaste szaliki, w??asnej roboty. W obecnych czasach tego typu szaliki ? ?pasiaki?, sÄ? bardzo popularne w??r??d wielu kibic??w, z tym ??e samo ich wykonanie jest ju?? o wiele bardziej profesjonalne. Podobnie rzecz siÄ? mia??a z popularnymi dzi?? transparentami na dw??ch kijach. Ot???? by??y bardzo podobne w u??yciu ju??Â w latach siedemdziesiÄ?tych z tÄ? r????nicÄ?, ??e by??y drewniane, w formie tabliczek z napisami dopingujÄ?cymi swoich zawodnik??w ?do boju?. W latach osiemdziesiÄ?tych w ramach bezpiecze??stwa na stadionach wprowadzono zakaz ich wnoszenia.

Warto zwr??ciÄ? uwagÄ? tak??e na poczÄ?tki kibicowania w Gda??sku. W sezonie 1972/73 Lechia awansowa??a do drugiej ligi. Na inauguracyjnym spotkaniu drugiej ligi zesp???? Lechii dopingowa??o 20 tysiÄ?cy widz??w. W??r??d nich pojawi??y siÄ? flagi i prowadzony by?? wsp??lny doping. Szalikowcy na Lechii pojawili siÄ? bowiem ju?? w ko??c??wce wystÄ?p??w dru??yny w III lidze, co stawia ich obok kibic??w Poloni Bytom, ?KS-u ???d?? i Legii Warszawa jednym z prekursor??w ruchu kibicowskiego w Polsce (8).

autor: N.p.

dodał: Deny