Szalikowcy

Kodeks szalikowca :
1. Kibic nie wsp????pracuje z policjÄ? i nie szuka u niej ochrony przed innymi kibicami. jest na dobre i z??e z klubem, niezale??nie od postawy pi??karzy.
2. Walka miÄ?dzy kibicami chuliganami powinna byÄ? prowadzona na go??e piÄ???ci lub w szczeg??lnych wypadkach, za zgodÄ? obu stron, przy u??yciu sprzÄ?tu.
3. Bitwy powinno siÄ? przeprowadzaÄ? w ustronnym miejscu, aby nie wciÄ?gaÄ? do walki os??b postronnych.
4. Wrogim kibicom nie mo??na zabieraÄ? telefon??w kom??rkowych, kurtek, but??w i innych rzeczy nie zwiÄ?zanych z kibicowaniem. Kibice nie sÄ? z??odziejami.
5. Gdy wrogi kibic odda szalik lub flagÄ? i nie ma ochoty na walkÄ?, nale??y go pu??ciÄ? wolno, gdy jest sam przeciwko wiÄ?kszej grupie, mo??na mu co najwy??ej zaproponowaÄ? sol??wkÄ?. Nie mo??na siÄ? znÄ?caÄ? nad pokonanym przeciwnikiem. 6. Na meczach reprezentacji powinien byÄ? zachowany rozejm w??r??d kibic??w - wszyscy dopingujemy jednÄ? dru??ynÄ?.
7. SzanowaÄ? w??asne zgody i uk??ady. Zg??d nie wypieraÄ? siÄ? w ??adnej sytuacji.
??r??d??o: Internet
Â
Subkultura fan??w pi??karskich, nie obejmuje oczywi??cie wszystkich, kt??rzy odwiedzajÄ? stadiony, lecz m??odych ludzi, dla kt??rych kibicowanie okre??lonej dru??ynie stanowi czynnik grupowej to??samo??ci. Taka odrÄ?bna subkultura o wyra??nie kryminogennych cechach najwcze??niej pojawi??a siÄ? w Wielkiej Brytanii, gdzie ju?? w latach 50. dochodzi??o do licznych b??jek miÄ?dzy zwolennikami konkurujÄ?cych ze sobÄ? klub??w pi??karskich. W latach 70. i 80. do grup szalikowc??w do??Ä?czyli skinheadzi, kt??rzy lokalny szowinizm kibic??w po??Ä?czyli z has??ami nacjonalistycznymi i rasistowskimi. Powszechnie uwa??a??o siÄ?, ??e zorganizowane bandy brytyjskich kibic??w sk??adajÄ? siÄ? wy??Ä?cznie z m??odzie??y ze ??rodowisk o niskim statusie spo??ecznym. Po wypadkach na brukselskim stadionie Heysel w 1085 r., kiedy podczas meczu miÄ?dzy Juventusem Turyn i Liverpoolem, brytyjscy kibice pi??karscy sprowokowali gigantyczne zamieszki, w wyniku kt??rych zginÄ???o 39 os??b, problem chuliga??stwa futbolowego nabra?? ostro??ci. Brytyjscy socjologowie odkryli w??wczas, ??e kibice Liverpoolu nie sÄ? grupÄ? jednolitÄ? wedle kryterium sk??adu spo??ecznego. Znajdowali siÄ? w??r??d nich uczniowie przyzwoitych szk???? oraz dzieci z rodzin klasy ??redniej. Taka sytuacja zdopingowa??a badaczy zjawiska do por??wnania fenomenu kibic??w pi??karskich w r????nych okresach jego istnienia. Wraz z rozwojem nowoczesnej kultury popularnej, mecz przesta?? byÄ? jedyna rozrywkÄ? nawet dla klasy robotniczej. Wzros??a aktywno??Ä? klub??w w wysi??kach na rzecz zdobywania kibic??w. Kibic przeistoczy?? siÄ? z cz??onka wsp??lnoty w \\\"klienta\\\" klubu. NaturalnÄ? konsekwencja takiego stanu rzeczy sta??o siÄ? rozlu??nienie wiÄ?zi emocjonalnej z klubem. Taki schemat zostaje jednak zak????cony w latach 70., gdy przy okazji mecz??w pi??karskich zaczynajÄ? aktywizowaÄ? siÄ? zorganizowane grupy szalikowc??w, w du??ej czÄ???ci zasilane liczebnie przez skinhead??w. W zachowaniach szalikowc??w istotna role odgrywa poczucie bycia w masie. Zanika ??wiadomo??Ä? jednostkowej odrÄ?bno??ci, r????nica miÄ?dzy indywiduum i grup. Aktywno??Ä? ma charakter zbiorowy: wsp??lne ??piewy, skandowanie okrzyk??w, gesty wykonywane przez ca??Ä? zbiorowo??Ä?. Dodatkowym czynnikiem sprzyjajÄ?cym wtapianiu siÄ? w grupÄ? jest element stroju symbolizujÄ?cy barwy klubowe- najczÄ???ciej by??y to szaliki. Mecze polskiej ligi ju?? od lat dostarczajÄ? okazji do wielu obserwacji zachowa?? szalikowc??w w ich subkulturowej specyfice. Dobrze znane sÄ? takie zjawiska jak np. \\\"po??cigi widma\\\" pe??ne pijanych, agresywnych m??odzie??c??w przystrojonych w p????tna klubowych barw i szaliki, ??piewajÄ?cy piosenki na cze??Ä? w??asnej dru??yny lub przeciwko konkurencyjnej. Policja obstawia w??wczas dworce na trasie przejazdu, konduktorzy rezygnujÄ? ze sprawdzania bilet??w, przygodni pasa??erowie czujÄ? siÄ? sterroryzowani i osaczeni. W latach 70. Pr??by kanalizowania kibicowskiej emocji podejmowa??y kluby kibica powo??ywane i oficjalnie nadzorowane przez zarzÄ?d klub??w sportowych. Bardzo szybko okaza??o siÄ?, ??e jest to dzia??alno??Ä? nieskuteczna. Dla szalikowca konkurencyjna dru??yna oraz jej kibice jest wrogiem, przedmiotem skandowanych inwektyw i wulgarnych przy??piewek. Poziom agresji wobec obcych mo??e byÄ? jednak zr????nicowany. Mo??liwe sÄ? bowiem sojusze miÄ?dzy klubami. Je??li wiÄ?c stan permanentnej wojny trwa miÄ?dzy LegiÄ?Warszawa a Widzewem ???d??, albo miÄ?dzy WarszawÄ? a ?šlÄ?skiem, to w przypadku relacji Legia Warszawa a Pogo?? Szczecin mo??na m??wiÄ? o sojuszu. Dochodzi wiÄ?c nieraz do spektakularnych gest??w pojednania miÄ?dzy \\\"zaprzyja??nionymi\\\" kibicami, nawet gdy dwie \\\"zaprzyja??nione\\\" dru??yny rozgrywajÄ?ce sobÄ? mecz. Agresja skierowana na obcÄ? dru??ynÄ? przybiera symbolicznÄ? formÄ?: wyra??a siÄ? w wulgarnych epitetach zawartych w piosenkach lub skandowanych has??ach. Agresja skierowana na obcych kibic??w jest bezpo??rednia i wyra??a siÄ? w bijatyce lub przynajmniej agresywnych gazetach. Aktywno??Ä? szalikowc??w przejawia siÄ? r??wnie?? w kibicowskich graffiti. Pe??no jest ich zw??aszcza na murach przed stacjami kolejowymi. Kibice pi??karscy stanowiÄ? subkulturÄ?, kt??rÄ? mo??na okre??liÄ? jako sytuacyjnÄ?. Szalikowcem nie jest siÄ? na co dzie??, lecz w sytuacji meczu.
Szalikowcy pojawili siÄ? na Polskich stadionach na poczÄ?tku lat 70-tych, i z tym wszyscy siÄ? zgadzajÄ?, dalej pojawia siÄ? coraz wiÄ?cej niewiadomych. Spr??buje je rozwik??aÄ?. Kto by?? pierwszy? czyli prekursorzy ruchu - Do??Ä? natarczywie przekonujÄ? wszystkich, w swoich zinach, Szalikowcy ?KS-u, ??e to oni byli pierwsi. Zdaniem \\\"E??kaesiak??w\\\" poczÄ?tki by??y takie, i?? grupa student??w ubrana w szaliki, uzbrojona we flagi zbiera??a siÄ?, co mecz w tym samym miejscu, ??piewajÄ?c piosenki oraz skandujÄ?c has??a o ?KS-ie. Grupa ta szybko zaczÄ???a siÄ? rozrastaÄ?, ludzie zaczÄ?li zawieraÄ? miÄ?dzy sobÄ? przyja??nie, kt??re uleg??y wzmocnieniu, gdy?? razem zaczÄ?to je??dziÄ? na mecze wyjazdowe swojej dru??yny. Nie wiem, kto by?? pierwszy. Do tego miana kandydujÄ? opr??cz szalikowc??w ?KS-u, co najmniej trzy ekipy: Polonii Bytom, Legii Warszawa oraz Lechii Gda??sk. Faktem jest, i?? na poczÄ?tku lat 70-tych kibice ?KS-u byli najliczniejszÄ?, najbarwniejszÄ? i najbardziej aktywnÄ? grupÄ?. Zaraz po niej byli kibice Lecha Pozna??, Legii Warszawa, Lechii Gda??sk, Wis??y Krak??w oraz Polonii Bytom. Wkr??tce do??Ä?czyli kibice Arki Gdynia, Pogoni Szczecin, ?šlÄ?ska Wroc??aw oraz GKS-u Tychy. Moim zdaniem kapitalnym znaczeniem dla pojawienia siÄ? polskich szalikowc??w mia?? przyk??ad zachodu, za?? w szczeg??lno??ci telewizyjne transmisje ligi angielskiej, gdzie szalikowc??w by??o w tym czasie szczeg??lnie du??o. Drugim czynnikiem by??o je??d??enie na wyjazdy, kt??re w latach 70-tych sta??o siÄ? popularne. W obliczu zagro??enia, na obcym terenie, grupa integrowa??a siÄ?. Pojawiali siÄ? nieformalni przyw??dcy, powstawa??y pierwsze zgody i kosy. Nie nale??y jednak zapominaÄ? o typowo polskiej specyfice ruchu szalikowc??w, zw??aszcza o rodzimym ruchu git-ludzi, kt??ry rozwinÄ??? siÄ? nieco wcze??niej. GITOWCY Protopla??ci gitowc??w pojawili siÄ? ju?? na prze??omie lat 50 i 60-tych w ju?? nie istniejÄ?cym warszawskim zak??adzie karnym na \\\"gÄ?si??wce\\\". Byli to tzw. \\\"grypsujÄ?cy\\\" majÄ?cy sw??j kodeks postÄ?powania, powiÄ?zani silnÄ? wiÄ?ziÄ? solidarno??ci. \\\"GrypsujÄ?cy\\\" szybko rozprzestrzenili siÄ? w zak??adach poprawczych g????wnie w Warszawie, ?odzi i we Wroc??awiu. Od 1965 roku w ?odzi \\\"grypsujÄ?cy\\\" zaczÄ?li stosowaÄ? inne zwyczaje i terminologiÄ?, pojawi??o siÄ? pierwszy raz okre??lenie git-cz??owiek. Zjawisko od 1969 roku \\\"wysz??o\\\" poza mury zak??ad??w poprawczych i wiÄ?zie??. Rozprzestrzeni??o siÄ? g????wnie w Warszawie, Wroc??awiu, Szczecinie i Gda??sku. W pierwszej po??owie lat 70-tych zjawisko to by??o dominujÄ?ce w niekt??rych ??rodowiskach m??odzie??owych, wystarczy powiedzieÄ?, i?? w Warszawie, jako cz??onk??w i sympatyk??w gitowc??w okre??lano oko??o 40% uczni??w zasadniczych szk???? zawodowych i technik??w. Od 1975 roku ruch przejawiaÄ? zaczÄ??? tendencjÄ? spadkowe. Gitowcy tworzyli hermetyczne, wzajemnie wspierajÄ?ce siÄ?, kilku osobowe grupy. WewnÄ?trz tych grup stosowali w??asne zasady postÄ?powania, w??asnÄ? hierarchiÄ? warto??ci opartÄ? na zaufaniu i wzajemnym wspieraniu siÄ?. Stosowali specyficzny jÄ?zyk bÄ?dÄ?cy mieszaninÄ? slangu m??odzie??owego i grypsery, zakazujÄ?cy u??ywania pewnych s????w i zwrot??w. Funkcje przyw??dcze w takiej grupie obejmowali najlepsi w b??jkach, odwa??ni, \\\"niepÄ?kajÄ?cy\\\". Pobyt w zak??adzie karnym czy poprawczym by??o dodatkowym atutem. Gitowcy wykorzystywali nie git??w - tzw. frajer??w, od kt??rych wy??udzali pieniÄ?dze lub wykorzystywali ich w inny spos??b. Gitowcy przejawiali \\\"programowÄ?\\\" nienawi??Ä? do Milicji, sÄ?d??w, ale r??wnie?? do cz??onk??w organizacji typu PZPR, ZSMP oraz wszystkich wsp????pracujÄ?cych z tymi organizacjami (kapusie). Ponadto \\\"-----\\\" przejawiali niechÄ?Ä? do ca??ego ??wiata doros??ych (szczeg??lnie do nauczycieli). Gitowcy unikali te?? za wszelkÄ? cenÄ? s??u??by wojskowej. SÄ? r????ne teoriÄ? na temat powstania ruchu git-ludzi. NajtrafniejszÄ? wydaje siÄ? teoria o silnej potrzebie tworzenia przez m??odzie?? w??asnych grup, zamkniÄ?tych przed ??wiatem doros??ych. Silny podzia?? na ??wiat doros??ych i m??odych by?? powieleniem trend??w zachodnich i rewolucji \\\"dzieci kwiat??w\\\" z drugiej po??owy lat 60-tych. W kraju totalitarnym, jakim w latach 70-tych by??a Polska potrzeba dzia??ania poza monopolem w??adzy by??a szczeg??lnie silna. Tak, wiÄ?c w Polsce tak jak na zachodzie zaczÄ???y powstawaÄ? grupy hipis??w. ReakcjÄ? na to by??o powstanie ich antagonist??w - \\\"gitowc??w\\\". Bardzo szybko gitowcy stali siÄ? silniejszÄ? grupÄ? od hipis??w i wyparli ich z ulic wiÄ?kszo??ci polskich miast. Hipisi dominowali w liceach oraz w??r??d student??w, gitowcy w??r??d m??odzie??y robotniczej. Powstanie pierwszych grup szalikowc??w (lata 1972-1974) zbieg??o siÄ? z okresem dominacji gitowc??w. Na uwagÄ? musi zas??ugiwaÄ? fakt, i?? w miastach gdzie ruch \\\"gitowc??w\\\" by?? najsilniejszy, najwiÄ?cej by??o te?? szalikowc??w. To, ??e na meczach w??r??d m??odszych kibic??w, tworzÄ?cych m??yn dominowali gitowcy, nie podlega wÄ?tpliwo??ci. Moim zdaniem szalikowcy przejÄ?li r??wnie?? od git-ludzi wiÄ?kszo??Ä? ich zasad. By??y to: nienawi??Ä? do Milicji oraz zakaz jakichkolwiek z niÄ? kontakt??w, silna wewnÄ?trzna solidarno??Ä? wewnÄ?trz grupy (jeden za wszystkich wszyscy za jednego), niechÄ?Ä? i niezale??no??Ä? do ??wiata doros??ych (stadionowi \\\"dziadkowie\\\"), uznawanie za przyw??dc??w grupy ludzi odwa??nych, silnych, dobrych w b??jkach, ale nade wszystko \\\"twardych\\\" oraz silne manifestowanie swojej odrÄ?bno??ci. Gitowcy malowali sobie kropki na piÄ???ciach i w kÄ?cikach oczu, szalikowcy, zak??adali na szyjÄ? szalik lub flagÄ?. Poprzez przejÄ?cie \\\"ideologii\\\" gitowc??w, szalikowcy rozprzestrzenili siÄ? poza stadionem. Szalikowcem nie by??o siÄ? ju?? tylko na meczu, czy kr??tko przed nim, szalikowcem (tak jak i gitowcem) by??o siÄ? ca??y czas, na swoim osiedlu, dzielnicy. W szalikach chodzi??o siÄ?, na co dzie??, grupy szalikowc??w okre??la??y swoje terytorium, walczy??y z szalikowcami sÄ?siedniego klubu. Na murach dom??w zaczÄ???y siÄ? pojawiaÄ? napisy typ: \\\"Legia rzÄ?dzi\\\", itp. W drugiej po??owie lat 70-tych, gdy gitowcy zaczynali w szybkim tempie znikaÄ? z polskich miast, natomiast szalikowcy mieli siÄ? wy??mienicie, wciÄ??? rozwijajÄ?c sw??j ruch. HARCERZYKI ALEKSANDROWICZA - W??adze szybko dostrzeg??y grupy nieformalne tworzÄ?ce siÄ? wok???? dru??yn we wszystkich wiÄ?kszych miastach. Poniewa?? ustr??j nie dopuszcza?? istnienia niezale??nych od w??adzy grup postanowiono przejÄ?Ä? ruch, poddajÄ?c go przy tym silnej kontroli. W??wczas zapalono \\\"zielone ??wiat??o\\\" dla inicjatywy Grzegorza Aleksandrowicza propagujÄ?cego \\\"Kluby Kibica\\\" zajmujÄ?ce siÄ? dopingiem dla swojej dru??yny Wprowadzono te?? \\\"LigÄ? Stadion??w\\\" gdzie punktowano zachowanie siÄ? kibic??w oraz ich doping. Szalikowcy w wiÄ?kszo??ci niechÄ?tnie przyglÄ?dali siÄ? tym ruchom podejrzewajÄ?c (zresztÄ? s??usznie), i?? nowy ruch nie bÄ?dzie niezale??ny. CzÄ???ciowo korzystali jednak z przedsiÄ?wziÄ?Ä? organizowanych przez klub kibica, zw??aszcza z dotowanych przez klub wyjazd??w na mecze, spotka?? z pi??karzami oraz wydawanych przez klub kibica program??w na mecze pi??karskie. Uczestniczyli r??wnie?? w zjazdach klub??w kibica. Zawierali znajomo??ci wsp????pracowali ze sobÄ?, go??cili siÄ? przy okazji mecz??w. Szczeg??lnie dobrze uk??ada??a siÄ? wsp????praca miÄ?dzy klubami kibica ?šlÄ?ska Wroc??aw, Wis??y Krak??w, Ruchu Chorz??w, Polonii Bytom, GKS-u Tychy oraz Arki Gdynia. Jednak dzia??acze klubu kibica nadzwyczaj rzadko stawali siÄ? nieformalnymi przyw??dcami grup szalikowc??w. W oczach w??adz kluby kibica nie spe??ni??y pok??adanych w nich nadziei i po ??mierci Grzegorza Aleksandrowicza zaczÄ???y stopniowo podupadaÄ?. Mimo to, nale??y stwierdziÄ?, i?? dziÄ?ki klubom kibica zarzÄ?dy klub??w zaczÄ???y postrzegaÄ? kibic??w, jako zorganizowanÄ? grupÄ?, z kt??rÄ? nale??y siÄ? liczyÄ?. Ponadto by??y miasta gdzie zorganizowane ??ycie kibicowskie zaczÄ???o siÄ? wy??Ä?cznie dziÄ?ki oficjalnym klubom kibica. STABILIZACJA RUCHU W nastÄ?pnych latach ruch \\\"szalikowc??w\\\" rozwija?? siÄ? dosyÄ? szybko. Szalikowcy pojawiali siÄ? w coraz to nowych i w coraz to mniejszych miastach. Ideologia szalikowc??w okrzep??a, pod koniec lat 70-tych w kraju by??o ponad 20 grup szalikowc??w. Istnia??y ju?? silne zgody i kosy, choÄ? w du??ej czÄ???ci by??y one jeszcze przypadkowe. Bia??e plamy na \\\"szalikowej\\\" mapie Polski to obecne wojew??dztwa Lubuskie, Warmi??sko-Mazurskie, Lubelskie, Podlaskie i ???wiÄ?tokrzyskie. Po powstaniu \\\"Solidarno??ci\\\" (1980 rok) dziÄ?ki ograniczeniu cenzury, wiadomo??ci o \\\"wyczynach\\\" szalikowc??w coraz czÄ???ciej trafia??y na ??amy prasy. W dalszym ciÄ?gu z lubo??ciÄ? opisywano chuliga??skie ekscesy szalikowc??w i apelowano o surowe kary. W czasie meczu Widzew -Legia do pacyfikacji przez MilicjÄ?, przyby??ych ponad 400-tu kibic??w Legii ochoczo przy??Ä?czy??a siÄ? s??u??ba porzÄ?dkowa \\\"Solidarno??ci\\\", za?? ca??y stadion wo??a?? \\\"Brawo Milicja\\\". Stan wojenny (1981 rok) zachwia?? w \\\"zdrowej czÄ???ci spo??ecze??stwa\\\" zrozumienie dla dzia??a?? Milicji. Szalikowcy byli w??wczas czÄ?stymi uczestnikami demonstracji i walk z ZOMO. Okaza??o siÄ?, i?? szalik klubowy wspaniale s??u??y do ukrycia twarzy przed rozpoznaniem, oraz chroni przed gazem ??zawiÄ?cym. Szalikowc??w walczÄ?cych z MilicjÄ? mo??na by??o dostrzec g????wnie w Gda??sku, we Wroc??awiu, Krakowie i Szczecinie. Czasami dochodzi??o do demonstracji r??wnie?? po meczach, za?? przez kilka lat: 31 sierpnia (rocznica powstania \\\"Solidarno??ci\\\"), czy te?? 3-ego maja nie by??y organizowane ??adne mecze pi??karskie. Wszystko to nie spowodowa??o zbytniej zmiany w zasadach, kodeksie szalikowca. ByÄ? mo??e przyk??ad \\\"Solidarno??ci\\\" pokaza?? szalikowcom, i?? Milicji nie koniecznie trzeba siÄ? baÄ? i tylko przed niÄ? uciekaÄ?, mo??na te?? z niÄ? walczyÄ?. W latach 80-tych obserwujemy ciÄ?g??y rozw??j ruchu. Ilo??Ä? niezale??nych grup szalikowc??w pod koniec lat 80-tych wzrasta do 60-ciu, nie ma ju?? wojew??dztwa wolnego od szalikowc??w. Ich ideologia pozostaje od prawie 10-lat bez wiÄ?kszych zmian. KolejnÄ? subkulturÄ? m??odzie??owÄ?, kt??ra ( po gitowcach) wywar??a silny wp??yw na \\\"szalikowc??w\\\" by??a ideologia \\\"skin??w\\\". SKINI Ruch skin??w w Polsce zaczÄ??? powstawaÄ? w po??owie lat 80-tych. Za \\\"debiut\\\" skin??w uwa??a siÄ? festiwal w Jarocinie z 1984 roku. Uczestniczyli w nim m??odzi ludzie zafascynowani skinami z zachodu (g????wnie z Anglii) i s??uchajÄ?c ich muzyki, oglÄ?dajÄ?c filmy, na??ladowali ich zachowania. Druga grupa sympatyzujÄ?ca ze skinami i innymi radykalnymi ruchami prawicowymi, wysz??a z podziemia postsolidarno??ciowego. Rozczarowana \\\"miÄ?kkÄ?\\\" postaw? starych dzia??aczy oraz lansowanej przez nich zasadzie nie u??ywaniem przemocy, rozpoczÄ???a w??asne radykalne dzia??ania, zak??adajÄ?c r????norodne narodowo-niepodleg??o??ciowe organizacje. Te grupy dzia??a??y g????wnie w Warszawie (Niepodleg??o??Ä?, KPN), Gda??sku (RSA), Wroc??awiu ( Solidarno??Ä? WalczÄ?ca ) i w Krakowie. Jednak najwiÄ?kszy rozw??j ruchu skin??w rozpoczÄ??? siÄ? po upadku komuny (1989 rok). W??wczas obie grupy po??Ä?czy??y siÄ? i rozpoczÄ???y oficjalnÄ? dzia??alno??Ä?. Przejawia??y swojÄ? aktywno??Ä? g????wnie w czasie mecz??w pi??karskich, koncert??w rockowych oraz demonstracji ulicznych. Ich ilo??Ä? w 1990 roku szacowano na oko??o 2 tysiÄ?ce. Ideologia skin??w opiera siÄ? na mi??o??ci do Polski oraz g??Ä?bokiej niechÄ?ci wobec obcych, a zw??aszcza Cygan??w, Murzyn??w, Niemc??w, Arab??w oraz ??yd??w. Skini uwa??ajÄ?, i?? Polacy sÄ? manipulowani przez ??ydowskich nacjonalist??w oraz ??e USA, Niemcy i Izrael przejmujÄ? nasze dobra narodowe, spychajÄ?c Polak??w do roli \\\"robola\\\". Skini dbajÄ? o w??asnÄ? kondycjÄ? fizycznÄ?. Skin musi byÄ? silny, odwa??ny, dumny, gotowy do walki. Musi te?? wyrabiaÄ? w sobie odporno??Ä? na cierpienia, stÄ?d jego cia??o pokrywaj? liczne \\\"sznyty\\\" i \\\"tatua??e\\\". Charakterystyczny jest te?? wyglÄ?d skin??w: buty Martena lub glany, kurtki typu \\\"fleyers\\\", wojskowe spodnie. CzÄ?sto noszÄ? te?? koszulki z napisami typu: \\\"Skinhead 0I\\\" lub krzy??ami celtyckimi. Do tego oczywi??cie kr??tko ostrzy??one w??osy, (aby nie przeszkadza??y w walce). Skini posiadali w??asne zespo??y muzyczne oraz ziny gdzie wymieniaj? siÄ? informacjami. W pierwszym okresie swojej dzia??alno??ci rozpoczÄ?li walkÄ? z w??wczas liczniejszymi punkami. W walce byli bezwzglÄ?dni. Ich ??upem pada??y sk??rzane kurtki Punk??w, co nazywano "krojeniem". Skini dosyÄ? szybko wyparli punk??w z ulic. ?šladem swoich poprzednik??w na zachodzie, skini szybko pojawili siÄ? w zorganizowanych grupach na stadionach. Na poczÄ?tku dzia??o siÄ? to w Warszawie (Legia), we Wroc??awiu (?šlÄ?sk) oraz w Gda??sku (Lechia). Potem pojawili siÄ? na innych stadionach. Skini nigdzie nie stanowili wiÄ?kszo??ci szalikowc??w, ale byli aktywni. CzÄ?sto je??dzili na wyjazdy (niekiedy stanowiÄ?c wiÄ?kszo??Ä? grupy wyjazdowej) gdzie byli z powodu swego "obycia w walce" bardzo cenieni. W pierwszym etapie "wygonili" z trybun punk??w, kt??rych i tak nie by??o nigdy zbyt wielu na stadionach. Zaraz potem "wziÄ?li siÄ?" za metalowc??w. Jednocze??nie coraz bardzie wp??ywali na zwyczaje i "ideologiÄ?" szalikowc??w. Szalikowcy od skin??w szybko przejÄ?li "fleyersy", masywne buty, a przede wszystkim kr??tko ostrzy??one w??osy. Szalikowcy czÄ???ciej zaczÄ?li odwiedzaÄ? mecze grane przez ReprezentacjÄ? Polski, czÄ???ciej podkre??lali swojÄ? "polsko??Ä?" oraz pojawi??y siÄ? akcenty anty??ydowskie, antyniemieckie, antyukrai??skie oraz w mniejszym stopniu niechÄ?Ä? do murzyn??w (wystÄ?pujÄ?cych w dru??ynach ligowych). OdtÄ?d zwa??nieni kibice z centralnej Polski zwani byli "??ydami", z po??udniowo-wschodniej "Ukrai??cami" za?? z G??rnego ??lÄ?ska "Niemcami". Szalikowcy nie tolerowali niemieckich flag wywieszanych w pierwszej po??owie lat 90-tych na stadionach ??lÄ?skich dru??yn. W tym okresie zerwane zosta??y niemal wszystkie zgody z klubami ??lÄ?skimi. Szalikowcy przejÄ?li te?? od skin??w spos??b dzia??ania. Wzorem ruchu skin, zaczÄ?li siÄ? porozumiewaÄ? poprzez ziny. ZaczÄ?li "kroiÄ?", na ulicach miast, szale wrogich kibic??w. Coraz czÄ???ciej zaczÄ?li organizowaÄ? "zjazdy kibic??w", zaczÄ?li integrowaÄ? ??rodowisko, co u??atwia??y znajomo??ci z ruchem skin. Ponadto kibice zaczÄ?li dbaÄ? o w??asnÄ? kondycje fizycznÄ?, czÄ?sto trenowali sporty walki. Ograniczali picie alkoholu. Od po??owy lat 90-tych wp??ywy skin??w na kibic??w mala??y. Tylko w kilku mniejszych grupach z mniejszych miast skini dominowali. Obecnie obecno??Ä? skin??w na stadionach jest symboliczna, lecz pozosta??o, ich dziedzictwo przejÄ?te przez szalikowc??w. DRUGA PO?OWA LAT 90-TYCH Od po??owy lat 90-tych dostrzega siÄ? nowe tendencje w ??wiatku kibic??w pi??karskich. Dok??adnie o nich bÄ?dzie w dalszej czÄ???ci, teraz tylko chcÄ? zasygnalizowaÄ? zjawisko. Obecnie coraz wyra??niej szalikowcy dzielÄ? siÄ? na trzy, czÄ?sto wrogie sobie grupy. Starszyzna jest coraz starsza, kto sta?? siÄ? szalikowcem na poczÄ?tku lat 70-tych, teraz ma nawet 50 lat. Coraz trudniej im znale??Ä? wsp??lny je??yk z m??odymi kibicami, coraz ??atwiej o kontakty z ZarzÄ?dem. Z Kolei m??odzi kibice, kt??rzy chodzÄ? na mecze dopingowaÄ? swojÄ? dru??ynÄ? coraz mniej majÄ? chÄ?ci na dymienie. Interesuje ich wsp??lna zabawa, emocje pi??karskie i te rzeczy. Z kolei ci, co lubi? dymy coraz czÄ???ciej dymiÄ? poza stadionem tworzÄ? grupy, lu??no zwiÄ?zane ze swoimi dru??ynami, czÄ?sto gardzÄ?ce miejscowymi ultrasami lub bÄ?dÄ?ce w konflikcie ze swojÄ? starszyzn?. Zachowanie wszystkich tych trzech grup zmienia siÄ?, o czym bÄ?dzie p????niej. Na dzie?? dzisiejszy w Polsce jest ponad 200 niezale??nych ekip szalikowc??w. Coraz wiÄ?cej dotychczasowych fan klub??w uniezale??nia siÄ? i kibicuje w??asnej, miejscowej dru??ynie. Ruch wciÄ??? rozwija siÄ?. Szalikowiec, ostatnio coraz czÄ???ciej zwany "ultrasem" to uczestnik jednej z subkultur, jakich w Polsce wiele. Przy czym subkultura ta obecnie jest najliczniejszÄ? i najaktywniejszÄ? w kraju. Wed??ug ostro??nych oblicze?? uczestniczy w niej, mniej lub bardziej aktywnie, ponad sto tysiÄ?cy ludzi. BiorÄ?c pod uwagÄ?, i?? subkultura ta trwa w niemal niezmienionej formie ju?? 30 lat, nale??y przyj??Ä?, i?? 500 tysiÄ?cy ludzi w jakim?? okresie swego ??ycia do niej nale??a??o.


dodał: adi